به گزارش روابط عمومی معاونت امور تولیدات دامی، دکتر زحمتکش معاون وزیر جهاد کشاورزی در گفتگو با برنامه «میز اقتصاد» شبکه خبر سیما، به بررسی وضعیت بازار محصولات پروتئینی به‌ ویژه گوشت مرغ، و چالش‌ های پیش روی تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان پرداخت.

وی با اشاره به تغییرات ساختاری در نظام یارانه‌ای و انتقال آن به قالب کالابرگ، از کاهش موقت سطح مصرف محصولات پروتئینی خبر داد و گفت: با تغییر نرخ ارز و عدم انتقال مستقیم یارانه‌ ها به محصولات پروتئینی، سطح مصرف کاهش یافته بود؛ اما خوشبختانه با بهره‌ وری قیمتی که تولیدکنندگان ایجاد کرده‌اند، سهم مرغ در سفره مردم در حال بازگشت به سطح قبلی است.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی خاطرنشان کرد: اگرچه در سال ۱۴۰۴ تولید به بیش از ۳ میلیون تن رسید، اما با توجه به نوسانات بازار، هدف اصلی وزارتخانه بازگرداندن سطح تولید به بیش از ۳ میلیون تن در سال جاری (۱۴۰۵) است که این یک موفقیت بزرگ برای بخش تولید محسوب می‌شود.

وی درباره ثبات در صادرات، گفت: برخلاف دوره‌ های گذشته که صادرات در سطح حداقل (کمتر از ۵۰ هزار تن در سال) بود، رویکرد جدید وزارتخانه بر «صادرات مستمر» استوار است. ما با برنامه‌ ریزی دقیق با تولیدکنندگان، تلاش می‌کنیم علاوه بر تامین نیاز داخلی، کاهش بار تمام‌ شده را در تمامی اقلام دام و طیور تجربه کنیم تا بتوانیم در منطقه جزو کشورهای پیشرو در صادرات باشیم.

مدیریت حاشیه سود و بقای تولیدکننده

زحمتکش به وضعیت اقتصادی تولیدکنندگان پرداخت و اظهار داشت: با وجود سختی‌ های موجود، تلاش ما بر این است که حاشیه سود تولیدکننده حفظ شود تا بقای تولید تضمین شود. برای نمونه، در ماه مرداد، میانگین قیمت در کشتارگاه ۳۰۰ هزار تومان بوده که با احتساب هزینه‌ ها، حاشیه سود باریکی را برای تولیدکننده ایجاد کرده است تا بتواند به تولید مستمر ادامه دهد.

وی با اشاره به تلاش برای کنترل هزینه‌ های تولید و تامین نهاده‌ ها، بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌ های تولید مازاد برای توسعه صادرات و جلوگیری از ضرر تولیدکنندگان تاکید کرد.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به تلاش وزارتخانه برای کاهش بهای تمام‌ شده محصولات، از اقدامات انجام شده در بخش تامین نهاده‌ ها خبر داد و افزود: تلاش بر این بوده که نهاده‌ ها با قیمت مناسب به دست تولیدکنندگان برسد؛ از جمله قیمت کنجاله سویا که در چند ماه اخیر از ۱۲۰ هزار تومان به ۱۷۰ هزار تومان رسیده و تلاش شده قیمت ذرت نیز در سطح حداقل ممکن نگه داشته شود.

به گفته وی، هدف اصلی، ایجاد حاشیه سود حداقلی و منصفانه برای تولیدکننده جهت تضمین استمرار تولید و استفاده از تمامی ظرفیت‌ های زیرساختی است.

برنامه‌ ریزی برای مدیریت تولید مازاد و صادرات

زحمتکش با اشاره به ظرفیت تولید ۳ میلیون و ۲۰۰ هزار تنی در سال‌ های اخیر، بر ضرورت مدیریت تولید مازاد برای جلوگیری از آسیب به تولیدکنندگان تاکید کرد و گفت: با توجه به این‌ که مصرف داخلی در ابتدای سال جاری پایین‌ تر بوده، برنامه‌ ریزی بر این است که در کنار افزایش سطح مصرف، بحث صادرات نیز به طور جدی دنبال شود تا تولید مازاد منجر به ضرر تولیدکننده نگردد.

وی همچنین با اشاره به مزیت رقابتی محصولات طیور ایران در منطقه، تصریح کرد: ما مجوزهای صادراتی را صادر کرده‌ایم و محصولات باکیفیت ما پتانسیل رقابت بالایی دارند. با توجه به قیمت رقابتی، هر کیلوگرم صادرات می‌تواند ارزآوری قابل توجهی برای کشور داشته باشد.

معاون امور تولیدات دامی به چالش‌های تامین نهاده اشاره و تصریح کرد: برخلاف گذشته، تامین نهاده ها با دشواری همراه نیست و این امر از طریق ارز آزاد و عمدتا توسط بخش خصوصی انجام می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: از آنجایی که دیگر یارانه‌ای به نهاده‌ ها تعلق نمی‌گیرد، بحث خروج ارز از کشور مطرح نیست.

زحمتکش تأکید کرد: نقش وزارتخانه، برنامه‌ ریزی برای هدایت تولید و صادرات توسط بخش خصوصی است تا ضمن جلوگیری از کمبود در بازار داخلی، رویکرد صادراتی قوی و مستمری برای کشور ایجاد شود.

مشروط کردن مجوز صادرات به تنظیم بازار داخلی

معاون امور تولیدات دامی درباره احتمال تغییر در سیاست‌ های صادراتی و تأثیر آن بر اعتماد صادرکنندگان گفت: وزارتخانه برای ایجاد یکپارچگی در تولید، از مدل «تعهد متقابل» استفاده می‌کند.

وی افزود: مجموعه‌ هایی که مجوز صادرات دریافت می‌کنند، متعهد به تنظیم بازار داخلی نیز هستند. به عنوان نمونه، زمانی که به انجمن زنجیره تولیدکنندگان یکپارچه گوشت مرغ مجوز صادرات ۱۰ هزار تن داده می‌شود، این مجوز به شرطی صادر می‌شود که تولیدکننده بتواند بازار مرغ را با قیمت‌ های اعلام‌شده کنترل کند.

زحمتکش با اشاره به اینکه این انجمن حدود ۴۰ درصد از کل تولید مرغ کشور را در اختیار دارد، افزود که این توانمندی باعث می‌شود تولیدکنندگان بتوانند نقش موثری در تنظیم قیمت‌ ها ایفا کنند.

افتتاح بازار فیزیکی جدید برای مدیریت بهتر قیمت‌ ها

معاون امور تولیدات دامی همچنین از برنامه‌ های جدید وزارتخانه برای مدیریت بهتر قیمت‌ ها خبر داد و اعلام کرد: فردا یک بازار ویژه که در اختیار انجمن زنجیره تولیدکنندگان گوشت مرغ قرار دارد، افتتاح خواهد شد. این بازار با هدف داشتن مدیریت بالاتر نسبت به میدان بهمن (که در حال حاضر نماد قیمت‌ گذاری در کشور است) راه‌ اندازی می‌شود.

وی تاکید کرد که صادرکنندگان باید همزمان با برنامه‌ ریزی برای بازارهای خارجی، مسئولیت برنامه‌ ریزی و تامین نیازهای بازار داخلی را نیز بر عهده بگیرند تا از بروز نوسانات شدید جلوگیری شود.

زحمتکش ضمن بررسی جزئیات سیاست‌ های جدید وزارتخانه در مدیریت عرضه، واردات و صادرات محصولات طیور، درباره قیمت مرغ وارداتی با تاکید بر حمایت از تولیدات داخلی اعلام کرد: مرغ وارداتی با قیمت بالای دو دلار وارد شده بود که در حال حاضر دیگر واردات انجام نمی‌دهیم.

وی همچنین با اشاره به اقدامات حمایتی دولت، افزود: طی دو ماه اخیر، حدود ۴۰ هزار تن مرغ پشتیبانی با قیمت ۳۶۹ هزار تومان از تولیدکنندگان داخلی خریداری شده است تا به جای واردات، ذخایر استراتژیک کشور از طریق تولید داخلی تامین شود.

پیش‌ بینی تقاضا و آغاز صادرات جوجه

زحمتکش با اشاره به سیاست‌ های حمایتی دولت، از آغاز صادرات جوجه برای تنظیم بازار در ماه‌ های آتی خبر داد و تاکید کرد که اولویت اصلی، جلوگیری از ضرر تولیدکننده و عدم افزایش قیمت برای مصرف‌ کننده است.

وی با تحلیل روند مصرف مرغ در ماه‌ های پیش رو، از برنامه‌ ریزی برای مدیریت تقاضا خبر داد و اظهار داشت: با توجه به افزایش تقاضا در پایان هفته جاری و ماه جاری، تولید روزانه را به میزان هزار تن توسعه داده‌ایم. اما با توجه به اینکه در ماه مهر به دلیل شروع مدارس، تقاضا برای گوشت مرغ کاهش می‌یابد، ما از همین هفته صادرات جوجه را کلید زده‌ایم تا از مازاد تولید و ضرر تولیدکننده جلوگیری شود.

معاون امور تولیدات دامی وزارت جهاد کشاورزی بر سیاست «برنامه‌ریزی متناسب با توانمندی» تاکید کرد و گفت: وظیفه ما این است که نه تولیدکننده متضرر شود و نه مصرف‌ کننده مجبور به پرداخت قیمت‌های بالاتر گردد. توسعه تولید ما به طور مستقیم با توانمندی تولیدکنندگان در بخش صادرات در ارتباط است؛ به این معنا که اگر تولیدکنندگان در صادرات موفق عمل کنند، تولید را توسعه می‌دهیم و در غیر این صورت، برنامه‌ها را متناسب با نیاز بازار داخلی پیش خواهیم برد.

رقابت‌ پذیری تولیدکنندگان در برابر حمایت‌های دولتی همسایگان

زحمتکش درباره بالا بودن هزینه‌ های تولید به‌رغم بهره‌ مندی از یارانه‌های انرژی، ضمن رد ادعای بالا بودن هزینه‌ ها، بر توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی تاکید کرد و اظهار داشت: درست است که در کشور ما یارانه انرژی وجود دارد، اما همزمان با افزایش هزینه‌ هایی متناسب با شرایط اقتصادی، تولیدکنندگان ما با وجود تمام سختی‌ ها و چالش‌ های تامین نهاده، همچنان با تولیدکنندگان منطقه رقابت می‌کنند.

وی با اشاره به تفاوت ساختاری حمایت‌ ها افزود: کشورهایی مانند ترکیه در همسایگی ما، برای صادرات خود تسهیلات تشویقی و حتی پرداخت هزینه‌ های گمرکی را در نظر می‌گیرند؛ در حالی که تولیدکنندگان ما بدون این حمایت‌ های مستقیم، خودشان مسئولیت تولید، بازاریابی و صادرات را بر عهده دارند. موفقیت در صادرات محصولاتی نظیر پودر شیرخشک، تخم‌مرغ و مرغ، نشان‌ دهنده افتخار و توانمندی تولید ملی است.

بازار «شباهنگ»؛ حذف واسطه‌ ها و تضمین ثبات قیمت

معاون امور تولیدات دامی در خصوص عملکرد بازار فیزیکی جدید (شباهنگ) و تفاوت آن با بازار بهمن، از تغییر بنیادین در مدل عرضه خبر داد و تصریح کرد: در بازار شباهنگ، متولی اصلی عرضه، خودِ زنجیره‌ های تولید هستند که نسبت به وزارتخانه متعهد می‌باشند. این زنجیره‌ ها موظفند محصولات را دقیقا با قیمتی که ما اعلام می‌کنیم، عرضه کنند؛ بنابراین دیگر فضای پراکندگی قیمت و عدم مشخص بودن متولی قیمت‌ گذاری وجود نخواهد داشت.

وی همچنین بر مزیت حذف واسطه‌ ها در این مدل تأکید کرد و گفت: در این بازار، مغازه‌ ها می‌توانند به طور مستقیم کالا را با قیمت مناسب خریداری کنند. هدف ما از این فضای تنظیم بازار، ایجاد ثبات قیمتی در محصولات گوشت مرغ و تخم‌ مرغ است که از طریق تعهد انجمن زنجیره‌ها دنبال می‌شود.